Banatski Karlovac

[Šuljagić Goran]

Banatski Karlovac je grad u južnom Banatu u Vojvodini u Srbiji. Pripada opštini Alibunar. Zanimljivo je da je Banatski Karlovac veće mesto od Alibunara, ali da ipak nije opštinsko središte.
Prema popisu iz 2002. bilo je 5820 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 6286 stanovnika).
Geografija
Veći deo katastarskog područja Banatskog Karlovca pripada prirodnom rezervatu Deliblatska Peščara. Vikend naselje Devojački Bunar pripada Banatskom Karlovcu.
Kroz naselje prolazi međunarodni put Beograd-Vršac-Temišvar, magistralni put E-94. Takođe, kroz naselje prolazi i železnički pravac Beograd-Vršac-Temišvar. Od Beograda je udaljen 55 km, od Pančeva 40 km i Vršca 25 km.

Istorija
Bronzani predmeti, nakit, oružje i ostale iskopine nadjene iskopavanjima pokazali su da je ovo područje bilo naseljeno već u bronzano doba kao i u III i IV veku nove ere. I u tursko doba ovde se nalazilo selo koje se zvalo Hoča ( ili Oča) ali je tada i iščezlo. Naselje pod imenom Oča se spominje 1764. godine u dokumentima pisaca koji su pratili razvoj i naseljavanje Banata.
Na savetovanjima bečkog Dvorskog ratnog veća, od 17.09.1800. godine, doneta je i odluka o stvaranju novih naselja.Za naseljavanje su se prijavili katolički nemački kolonisti iz badenske oblasti. Kuće još nisu bile ni izgrađene a oni su u leto 1802. brodovima stigli niz Dunav i smešteni u mestima Pančevačke kompanije.
Na predlog Generalne komande mesto je dobilo ime Karlsdorf po Ministru rata i mornarice nadvojvodi Karlu (Carl). Plan kuća bio je određen naredbom od 10. jula 1802. Godine. Ta naseljenička kuća zabatom je bila okrenuta ka ulici, imala je jednu sobu, kuhinju i ostavu. Temelj je bio od kamena, zidovi od nabijene zemlje a krov pokriven trskom.

[Šuljagić Goran]

Selo je imalo četiri ulice. Na raskrsnicama su bili iskopani zajednički bunari. U sredini sela je bilo vojno vežbaliste površine 8 rala. Oko ovog terena su između 1804. i 1810. godine podignuti crkva, parohova kuća, škola, kasarna, oficirsko konačište i gostionica.
 U proleće 1803. Godine uselili su se prvi kolonisti u svoje kuće. Svako domaćinstvo dobilo je dva konja, jednu kravu, zapregu, kola, plug, drljaču, sitniji alat i jednostavni nameštaj u ukupnoj vrednosti od 180 guldena. Ovaj iznos je kasnije morao biti otplaćen.
Ako jedna porodica, uključujući raspoložive graničare, i dalje nije imala potrebnu radnu snagu bila bi spojena sa drugom porodicom ili joj je bilo pridodato osoblje.
One su obrazovale jednu "Kućnu zajednicu" u kojoj su morali da žive u miru i slozi, upućeni jedni na druge i da polja zajednički obrađuju. Niko nije smeo da vodi sopstveno imanje. Kuća i zemlja nisu se mogli deliti. Vojnoj komandi je bio odgovoran predstavnik "Kućne zajednice" i njemu su se morali pokoravati svi pripadnici. Ovakav način je bio slovenski ali važan za strogo vojno upravljanje. Prednost je bila u tome da niko nije bio iskorišćavan. Sve je išlo "po naredbi", cene su bile utvrđene i morale su biti jasno istaknute. Prestupi su bili odmah kažnjavani od strane Kompanije a veći od strane Regimente.
Velika pažnja je bila posvećivana čistoći u kućama i mestu, ali luksuz nije bio dozvoljen. Tako je, na primer, bila zabranjena upotreba suncobrana.
Tržno mesto je bio Vršac gde se do 1868. snabdevalo lekovima. Jednom nedeljno a po potrebi  i  češće bio je određen jedan meštanin da kolima ode do Vršca i tamo obavi poslove i za ostale meštane.
Kad je 1868. izgrađena  Ciglana KALITOWITCH, otvorena je i apoteka  kao i poštansko - telegrafski ured što je znatno doprinelo razvoju mesta. Nakon ukidanja vojne granice počeo je u Karlovcu snažan privredni razvoj. Izdato je 150 a zatim još 15 novih placeva za gradnju kuća jer su mnoge kuće bile prenaseljene. I u privredi dolazi do velikog napretka, 1873. godine osniva se fabrika salame "HERC I SIN" koja vrlo brzo postaje nadaleko a kasnije i svetski poznata. Opština dobija dozvolu za održavanje tri vašara godišnje a uskoro i za četvrti. Tako sada dolaze iz udaljenih mesta kupci i prodavci kao, na primer, iz Kikinde, Temišvara i Karansebeša. Tada se podiže park a prostor ispred njega uređuje se za nedeljnu pijacu. Godine 1894. otvara se železnička pruga Vršac - Kovin. Godine 1896. podiže se nova zgrada opštine (danas Mesna zajednica) i dečiji vrtić. Godine 1902. izgrađena je škola koja je decenijama bila najmodernija u okolini. Uskoro je škola postala državna.

[Šuljagić Goran]

Godine 1910. je bilo sprovedeno katastarsko merenje zemljišta čime je Karlovac dao primer za ugled starijim a delom i većim opštinama.
Od 1921. godine mesto je službeno preimenovano u  "KARLOVO SELO" a godinu dana kasnije, nakon ponovljenih intervencija i molbi vraćen je naziv "KARLSDORF".
Nekoliko godina proteklo je u neizvesnosti a onda je ponovo počeo zamah napretka. 1923. godine osniva se  "Električna centrala AD" iz koje se čitavo mesto snabdeva električnom strujom što je za to vreme bilo samo u gradovima. Podižu se fabrika nameštaja i fabrika zavrtnjeva koje su u kriznim vremenima koja su na vidiku, morale da se zatvore. Podignuta je sušara za kukuruz i fabrika ukosnica kao i industrija za proizvodnju voćnih sokova.
Godine 1926. ukazom Ministarstva unutrašnjih dela Jugoslavije ime mesta je promenjeno u ''BANATSKI  KARLOVAC''. Iste godine je osnovana prva čitaonica i podignut spomenik Srbima palim u toku 1848.godine.
Posle velike ekonomske krize ponovo se krenulo napred. Firma ''HERZ'' proširuje proizvodni program i pogon, HOFFMANN prepravlja fabriku alkoholnih pića na parni pogon, proizvodi i likere a podiže i fabriku sirćeta. Mnoge zanatlije modernizuju svoje radnje, pribavljaju električne mašine. Trgovina i zanati cvetaju.

[Šuljagić Goran]

A onda je ponovo došao rat.
Od 665 mobilisanih meštana Karlovca 189 je poginulo ili nestalo. Prilikom dva napada savezničkih bombardera poginula su dva stanovnika Karlovca. Zbog nepreciznog gađanja nije bilo veće materijalne štete.
Uveče 2. oktobra 1944. godine Karlovac su zaposele ruske i Titove partizanske jedinice. Tom prilikom je jedno dete poginulo od gelera. Ubrzo dolazi do konfiskacije imovine folksdojčera i svih drugih za koje je smatrano da su tokom rata bili na strani okupatora. Konfiskovana imovina  uneta je u fond opštenarodne imovine kojim je upravljala Uprava narodnih dobara. Na osnovu zakona o kolonizaciji i agrarnoj reformi stvoreni su uslovi da se stanovništvo iz mnogih krajeva Srbije, Bosne i Crne Gore naseli u ravničarskim krajevima.
U Banatski Karlovac je doseljeno 615 porodica sa ukupno 3.775 članova domaćinstva. Naseljavanje je uglavnom vršeno iz područja Užica i Čačka. Najveći broj novih stanovnika Banatski Karlovac je dobio 1.marta 1946. godine. Oko 180 porodica pristiglo je tokom leta iste godine, dok su manje grupe pristizale tokom 1947. i 1948. godine. Jedan broj kolonista nije bio zadovoljan raspodelom imovine i uslovima za život, tako da se oko 80 porodica vratilo u svoj rodni kraj. Tako je Banatski Karlovac dobio nove stanovnike. Pored doseljenih kolonista, u Banatskom Karlovcu je ostao manji broj starosedelaca. Veći deo starosedelaca je deportovan u radne logore širom Jugoslavije, na izgradnju zemlje, a neki od njih i u Sovjetski Savez. Nakon raspodele kuća pristiglim kolonistima, Komisija za naseljavanje je preko Uprave narodnih dobara izvršila raspodelu pšenice, kukuruza i drugih namirnica. Potom se pristupilo raspodeli stoke i stočne hrane i poljoprivrednih alatki. Zatim se pristupilo raspodeli zemljišta. Na veličinu zemljišnog poseda uticao je broj članova domaćinstva.
Dolazeći u potpuno novu sredinu, toliko različitu od stare, i po klimi, i po vazduhu, i po vodi, i po konfiguraciji terena i po mnogo čemu drugom, kolonisti su se veoma teško snalazili i prilagođavali novim životnim uslovima. Ove teškoće su se posebno odražavale na starije. 
Teškoće su se ipak zajedničkim snagama prevazilazile. Život je dobijao postepeno svoje uobičajene tokove. Rođena su i prva deca u novom zavičaju. Uz postojeće nemačko groblje nikle su i prve humke umrlih daleko od svog rodnog kraja. Život je tekao dalje, moralo se misliti na budućnost, prionuti na posao za koji nije bilo odlaganja. Zemlja je čekala. Trebalo ju je uzorati, zasejati, ubrati plodove. Vremena za čekanje i tugovanje nije bilo i Banatski Karlovac počinje da živi sa svojim novim žiteljima, uobičajenim tokom.
Godine 1949. mesto dobija naziv "Banatsko Rankovićevo" koji ostaje do 1956. kada se ponovo naziva "Banatski Karlovac" i taj naziv je ostao do danas.
Danas je Banatski Karlovac mesto kome pripada status grada. Broji ukupno 6223 stanovnika, prema popisu iz 2002, što ga čini najvećim mestom u opštini.

[Šuljagić Goran]

Demografija
U naselju Banatski Karlovac živi 4721 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,3 godina (39,8 kod muškaraca i 42,7 kod žena). U naselju ima 1985 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,93.
Etnički sastav mesta je znatno promenjen posle Drugog svetskog rata kada je nemačko stanovništvo deportovano, a kolonizovano je stanovništvo iz zapadne Srbije.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je blaži pad u broju stanovnika.

[Šuljagić Goran]

BELI BAGER
Mesna zajednica Banatski Karlovac raspolaže sa nekoliko prirodnih jezera. U njenom ataru nalazi se i jezero o kome vam pišemo "Beli Bager". Evo par reči kako je jezero dobilo ime.
Sredinom 80-ih godina industrija građevinskog materijala počinje iskopavanje zemlje (bagerom) koju koristi kao sirovinu za svoje proizvode. Posle učestalih kritika poslovođe upućenih radniku koji je radio na bageru o tome kako bager loše izgleda i kako je zarđao i kako bi ga trebalo ofarbati, radnik odluči da udovolji poslovođi i spreči dalje pridike, te ode da nabavi farbu. Pošto nije mogao naći uobičajenu žutu boju za farbanje odluči da uzme belu boju i njom ofarba ceo bager. Narednog dana poslovođa nije imao primedbi, ali je ispred sebe gledao u veoma čudan "Beli Bager".
Nakon završene eksploatacije 1990. godine i pojave podzemnih voda u iskopanom koritu, mašina "Beli Bager" i njegove šine su ukljonjene, ali je kod ljudi ostalo da pomenutu lokaciju nazivaju "Tamo gde je onaj Beli Bager", tako da je novonastalo jezero do danas zadržalo naziv "Beli Bager".
Od sredine 1990. godine grupa ribolovnih entuzijasta počinje da donosi u jezero prve primerke visoko kvalitetnih vrsta riba, koje su pecali na kanalu Dunav-Tisa-Dunav. Kreće se sa uređenjem samog jezera i njegove okoline. Poribljavanje se iz godine u godinu nastavljalo do danas, tako da je jezero postalo bogato krupnom ribom visokog kvaliteta, pogodnom za sportski ribolov. Jezero o kome pišemo je nepravilnog oblika, obraslo trskom uz obalu. Veličina jezera je približno 250x150 metara i dubine u rasponu od 3 do 15 metara. Jezero je bogato sledećim vrstama ribe: bodorka, crvenperka, babuška, šaran, amur, štuka, som, tostolobik, smuđ, linjak.

Možemo se pohvaliti ulovljenim krupnim primercima štuke, šarana, amura i tostolobika. Jezero je pogodno za ribolov na plovak, dubinski ribolov i lov varalicom. Okolina jezera je obrasla travom i pošumljena je sadnicama sibirskog bresta. Oko jezera ima postavljenih suncobrana napravljenih od prirodnog materijala. Prethodne godine ribolovačko udruzenje je poribilo jezero sa 1.800kg šarana i 300kg krupne babuške.
 
Toliko o jezeru "Beli Bager"!

A, evo šta kažu u organizaciji sportskih ribolovaca “Beli Bager“:
Da biste videli i saznali više o jezeru morate doći, bićete nam drag gost. Čekamo vas!!
Mi smo organizacija koja se samofinansira od članarine članova. Zalažemo se za zaštitu životne sredine i ekologije, kao i zaštitu ribljeg fonda i staništa retkih ptica. Trudimo se i pokušavamo da stvorimo uslove za funkcionisanje škole u prirodi i školu sportskog ribolova za najmlađe.
Jedina smo organizacija sportskih ribolovaca u Srbiji koja ima označena invalidska mesta na svojim ribolovnim vodama jer nam je cilj da sportskim ribolovcima sa invaliditetom obezbedimo sve uslove za ravnopravno bavljenje sportskim ribolovom, a u skladu sa tim smo doneli i odredbu u pravilniku kojom su ribolovcima sa invaliditetom ta prava na mesta garantovana.

[Šuljagić Goran]

Etno selo u Devojačkom bunaru koje pripada atarskom području Banatskog Karlovca obuhvata crkvu-brvnaru, kafanu i nekoliko kuća izgrađenih u stilu srbijanskog sela. Nalazi se na obodu, prirodnog rezervata, Deliblatske Peščare i bogato je prirodnim lepotama karakterističnim za taj predeo. Kao izletište i vikend naselje Devojački bunar ima mnogo prirodnih lepota koje može ponuditi domaćim i stranim turistima, a Etno selo je još jedna od lepota koje bi trebalo sačuvati od zuba vremena.

[Šuljagić Goran]

Evo još sličica:

[Đoko Zečević]

Gorane,
nemam posebne reči da ti odam priznanje na izvanredno prikazanim Karlovačkim lepotama!
Svaka ti čast na tome. Ti si pravi turistički "ambasador" tvog kraja.
Zaista si sve predstavio profesionalno.
Još da dođem sa kamionom na pašu kod tebe i da probamo onu ribu (nikako manju) i zalijemo vinom rumenijem,
pa kud bi bolje bilo?

Pozdrav

[Šuljagić Goran]

Daće Bog profesore,
svega će biti, samo da je zdravlja i sreće!
Pozdrav iz Banatskog Karlovca

[Šuljagić Goran]

Rockwood Festival 2012

Nа Devojаčkom Bunаru, destinаciji kojа je deo turističke ponude Opštine Alibunаr, 24. i 25.08.2012.godine održаn je prvi muzički festivаl ROCKWOOD. Osnovni i idejni cilj festivаlа prvenstveno predstаvljа vrаćаnje rok kulure nа velikа vrаtа, istovremeno oživljаvаnje zаpostаvljenih prirodnih lepotа i turističkih destinаcijа koje su zаmrle zbog nedostаtkа sredstаvа u reаlizаciji idejа koje će unаprediti turistički, kulturni i ekološki znаčаj istih. Veliki broj mlаdih koji iz godine u godinu pozdrаvljа ovаkve muzičke i kulturne festivаle, jаsno govori dа je rok kulturа nešto što morаmo dа gаjimo i negujemo, jer nаm je i sаmа kulturа tаkvа. Svаki cilj zаsnovаn nа objedinjаvаnju kulture, prirode, ekološkog znаčаjа, održivog rаzvojа, trаdicije morа i uvek imа pozitivаn rezultаt. Rockwood je okupio hiljаde mlаdih, vrаtio sаmopouzdаnje zаborаvljenoj destinаciji Devojаčki Bunаr i njenoj trаdiciji, obogаćene su turističke ponude, а neoštećenа okolinа tokom festivаlа, još jedаn je dokаz o nаšoj ekološkoj svesti orgаnizаtorа.
Prvi festivаlski dаn bio je predviđen zа doček motociklistа iz cele Srbije, а u večernjnim sаtimа trаjаo je muzički deo progrаmа u kojem su učestvovаli poznаti bendovi sа srpske rock scene. Pored аfirmisаnih, nа festivаlu su priliku dа predstаve svoj rаd imаli i neаfirmisаni bendovi iz Južnog Bаnаtа. Kvаlitetnom sаdržаju festivаlа doprinelo je i učešće poznаtih izvođаčа, koji su prvi Rockwood, svojim nаstupimа 24. i 25.08. svrstаli u kаlendаr festivаlа koji imа tendenciju dа zаživi, sаmim tim, dobije kulturni znаčаj u Vojvodini i šire. Obzirom dа su nа prvom festivаlu nаstupаli YU GRUPA,VAN GOGH, TEXAS FLOOD, DEATH SAW-ĐORĐE DAVID, BAND X (tribute band AC/DC) i mnogi drugi izvođаči. To govori o profesionаlnom pristupu orgаnizаciji ovom već sаdа velikom festivаlu.Više od 6.000 posetilacа poslednjeg vikendа avgustа posetilo je Devojаčki Bunаr, što je pokаzаtelj dа su orgаnizаtori prepoznаli nedostаtаk ovаkvih festivаlа koji su bili očekivаni godinаmа unаzad.

[Šuljagić Goran]

Rockwood Festival 2013

Drugi po redu festival rock muzike u mestu Devojački bunar održan je 09. i 10.08.2013 godine. Te godine učešće na festivalu su uzeli YU grupa, Atlantida, Nikola Čuturilo - Čutura, Đorđe David & Death Saw, Ortodox Celts, Riblja čorba, između ostalih.

Program Rockwood Festival 2013 izgledao je ovako:

Petak 09.08.2013.

Holoclock
Microwave
Atlantida
Nikola Čuturilo - Čutura
St. Louis Band
Lens Lopez (Texas - USA) & Texas Flood
Gale (Kerber) & Najda (Deliverence Inc)
Yu Grupa

Subota 10.08.2013.

Ace Of Bace
Bite
Magacin
Amala
Death Saw - Đorđe David
Ortodox Celts
Bandx (tribute AC/DC)
Riblja Čorba

[Stevanović Saša-Stefo]

Pozdrav Goranu i cestitke na ovim lepim slikama i predstavljanju Banatskog Karlovca.Prelepo mesto bio sam tamo nekoliko puta.Najbliza rodbina mi zivi tamo tako da se sigurno poznajete s obzirom da nije mnogo veliko mesto.

[Šuljagić Goran]

Hvala Saša,
verovatno poznajem tvoju rodbinu ali moram znati koji su...
Pozdrav

[Stevanović Saša-Stefo]

Stevanovici jedan se zove Dragan drugi je umro pre par godina Andjelko.Ulica 7.juli.Pozdrav.